preloader

Muhasebe ve İK Departmanları En Sık Sorulanlar (1)

Fazla Mesai Nedir?

İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışma sayılır. Fazla çalışılan süre için normalde çalışılan süre için ödenen ücretin yüzde 50 fazlası ödenir. Fazla çalışma için ödenen ücrete fazla mesai ücreti denir.

Fazla Sürelerle Çalışma Nedir?

İş Kanunu’na göre haftalık 45 saatin üzerinde yapılan çalışmaların fazla mesai ücretini doğuracağı emredici bir hukuk kuralıdır. Bu nedenle işverenlerle işçiler 45 saatin üzerinde normal çalışma yapılacağına yönelik sözleşme yapamazlar. Yaparlarsa sözleşmenin o hükmü geçersiz olur. Ancak işverenle işçi 45 saatin altında normal çalışma yapılacağına yönelik sözleşme yapabilirler. Örneğin haftalık 40 saat çalışılacağına yönelik sözleşme yapılabilir. Bu durumda 40 saati aşan 45 saate kadar olan çalışmaya fazla süreler çalışma denir. Fazla sürelerle çalışma için ödenecek olan ücret normal çalışma için ödenen ücretin yüzde 25 fazlasıdır. Bu durumda haftalık 40 saat çalışılacağına yönelik sözleşme yapılan işçi haftada 47 saat çalışmış ise hesaplama nasıl yapılır? 45 Saate kadar yapılan 5 saatlik sözleşmede yazan normal çalışmadan fazla olan kısım için yüzde 25 arttırılmış hesaplama yapılır. 45 Saati aşan 2 saatlik çalışma için ise yüzde 50 arttırılmış hesaplama yapılır ve ödenir.

Fazla Çalışma Denkleştirmesi Nedir?

Denkleştirme; işçilerin normal mesai saatlerini aşarak çalıştırılmasının akabinde iki ay içinde dinlendirilerek fazla mesailerinin normal çalışma sürelerine çevrilmesi işlemini ifade eder. Şöyle ki; bir işyeri düşünelim. Bu işyerinde iş yoğunluğunun arttığı bir döneme girildiğini ve işçilerin her gün iki saat fazla çalıştırıldığını düşünelim.  Bu yoğunluk da beş gün sürsün. İşçilerin sözleşmede yer alan normal çalışması da kanuna uygun olarak haftada 45 saat olsun. Beş gün boyunca iki saat fazla çalışan işçilerin yoğun haftada toplam 55 saat çalışmış olacaklardır. Normal şartlarda denkleştirme yapılmaz ise işçilere fazla çalıştıkları on saat için yüzde elli arttırılmış mesai ücreti ödenmesi gerekmektedir. Ancak işçilere denkleştirme yapılırsa ve takip eden on gün boyunca bir saat erken çıkmaları sağlanırsa işçilere yüzde elli arttırılmış mesai ücreti ödenmesi gerekmez. Denkleştirmenin yapılabilmesi için;

  1. İş sözleşmesinde ya da ayrı bir anlaşma ile denkleştirme konusunda işçilerle anlaşılmış olması zorunludur.
  2. Denkleştirme yoğun çalışmayı takip eden iki ay içinde yapılmalıdır.
  3. Yoğun çalışma döneminde günlük on bir saati aşan çalışma yaptırılamaz. (ara dinlenme ve öğle arası on bir saatin dışındadır.)

270 Saat Fazla Mesai Nedir? Aşılmasının Sonuçları Nelerdir?

270 saat fazla mesai, fazla çalışma için kanunun koyduğu yıllık sınırdır. İşçiler yılda toplam 270 saatten fazla çalıştırılamazlar. Aykırı davranılması durumunda işçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshetme hakkı vardır.

Yarım Saatten Az Yapılan Fazla Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Yarım saatten az yapılan fazla çalışma için yarım saat üzerinden yüzde 50 arttırılmış fazla mesai ücreti ödenir. Yarım saati aşan fazla mesai için ise bir saatlik fazla mesai ücreti ödenir.

Ara Dinlenme Çalışma Süresinden Sayılır Mı?

Hayır, ara dinlenme süresi İş Kanunu Madde 68’e göre çalışma süresinde sayılmaz. 45 Saatlik haftalık çalışma süresi hesaplanırken ara dinlenme süreleri hesaba katılmaz.

Mail: akif@eduhukuk.com

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Size en iyi deneyimi sunmak için çerezleri kullanıyoruz.